Nieuwe richting en nieuwe website

De jaarwisseling 2016-2017 is voor mij het moment om de focus iets te verleggen. Geen revolutie, maar een kleine koerswijziging in mijn werk. Ik heb de laatste jaren vooral gewerkt als interim-manager, programmamanager en adviseur op het snijvlak van dienstverlening, bedrijfsvoering en ICT. Dat is een prachtig vakgebied waar ik naar mijn eigen mening een toegevoegde waarde heb en waaraan ik veel voldoening en werkplezier ontleen. Ik blijf dat dan ook onverminderd doen.

Ik heb parallel daaraan en ook in eerdere rollen en functies veel van doen gehad met vraagstukken rond verandermanagement en organisatieontwikkeling. Ik heb de laatste jaren ervaren dat een organisatie die bij de tijd wil blijven zich meer dan ooit moet blijven ontwikkelen en het aanpassen aan veranderingen als een normaal verschijnsel moet zien. En juist dit is een vakgebied waar ik de meeste energie uit haal en waarin ik via scholing en ervaring het nodige inzicht heb verworven. Door het werken aan veranderingen en het ontwikkelen van de organisatie te koppelen aan nieuwe mogelijkheden van de dienstverlening komt een krachtig mengsel vrij. Om blijvend te veranderen en verder te ontwikkelen is leiderschap nodig. Het leiden van een organisatie met zelfstandige en zelfbewuste medewerkers vraagt om leiderschap met visie en een mensgerichte benadering. Het is mijn uitdaging vorm te geven aan duurzame veranderingen en een duurzame ontwikkeling van organisaties, diens managers en diens medewerkers. Daarom een focus op verandermanagement, organisatieontwikkeling en leiderschap.

Deze verlegging van de focus is tevens de aanleiding om mijn website daarop aan te passen. Op 22 december 2016 is de nieuwe website gepubliceerd.

Winnaar Groot Hardenbergs Dictee 2016

En dan win je onverwacht het Groot Hardenbergs Dictee en ben je daar heel blij mee! Dat overkwam mij op 7 november. Laat ik geen valse bescheidenheid tonen; ik weet best dat ik een tamelijk goede beheersing van de Nederlandse taal heb en veel spellingregels beheers. Als ik in december op TV kijk naar het Groot Dictee der Nederlandse Taal en daaraan zittend aan mijn keukentafeltje deelneem, scoor ik regelmatig iets bovengemiddeld. Ik kijk dan vooral met veel bewondering naar die taalvirtuozen die een correcte spelling in hun bloed lijken te hebben. Op initiatief van mijn vrouw heb ik begin oktober deelgenomen aan de voorronde van onze Hardenbergse variant en samen met 29 anderen een plaats in de finale gekregen. Een mooi en pittig dictee heeft mij uitgedaagd mij op een correcte spelling te concentreren en dat ging alleraardigst. Vergeef mij dat ik niet weet wat larmoyant is en geen knickerbocker en een salopette ken. Deze fouten met daarnaast een paar onzekerheden en onwetendheid over enkele woordvervoegingen zetten mijn score op 10 fouten. Laag genoeg om het dictee te winnen. Ik hou van de Nederlandse taal en ben er best een beetje trots op.

Boeddha’s Brein, een boek over mindfulness

Afgelopen weken heb ik het boek Boeddha’s Brein* van de Amerikaanse auteur Rick Hanson gelezen. Het is een indrukwekkend boek en zelden heb ik zo veel inzichten in één boek opgedaan als in deze uitgave van de neuropsycholoog Rick Hanson, die ook meditatieleraar is. Op een begrijpelijke, interessante, soms zelfs humoristische wijze geeft Hanson blijkt van een grote kennis van mindfulness en wat dat voor een mens kan betekenen. En hij koppelt dit aan moderne wetenschappelijke inzichten uit de neuropsychologie, waardoor het boek aan kracht wint.

In Boeddha’s Brein geeft Hanson praktische informatie over mindfulness en meditatie en hij geeft een kijkje in de wereld van het boeddhisme, echter zonder daarbij moraliserend te zijn of het boeddhisme te propageren boven andere overtuigingen of visies. Het lijden en het kennen van de oorzaak van het lijden, kernpunten in het boeddhisme, gaan elk mens aan. De schrijver slaagt erin de oorzaken van ons lijden duidelijk te maken en laat zien welke alternatieven er zijn om aan het lijden te ontkomen. Ik ken uit verhalen van andere mensen en ook uit eigen ervaringen de grote kracht van meditatie en het hebben van aandacht voor het hier en nu, maar Hanson gaat veel verder dan het vertellen dat meditatie en mindfulness heilzaam kan zijn. Hij maakt de verbinding met de werking van onze hersenen en toont op basis van wetenschappelijke publicaties aan waarom het heilzaam werkt en wat de fysieke uitwerking is van meditatie op onze hersenen. Ik ben zelf aanzienlijk meer rationeel ingesteld dan dat ik mij door gevoel laat leiden en de combinatie van oude oosterse inzichten aan recente wetenschappelijke inzichten heeft mij meer dan welk ander boek ook geraakt en veranderd. Ik breng twee onderwerpen specifiek naar voren.

Hanson zegt dat sommige gebeurtenissen ervoor zorgen dat ons brein een pijl afschiet. Oude delen van de hersenen met onder meer de amygdala en de hippocampus brengen processen op gang die ons strijdbaar of bang maken of stress veroorzaken. Deze eerste pijl kunnen we niet beïnvloeden. Mensen hebben onder meer via de veel later ontstane prefrontale cortex ook hersendelen waarop wij zelf invloed kunnen uitoefenen. Rick Hanson voert bewijs aan dat mindfulness en meditatie fysiologische veranderingen in die hersendelen kunnen bewerkstelligen. Hierdoor hebben wij echt aantoonbaar invloed op ons eigen gevoel en gedrag en kunnen we ons erin trainen of en hoe wij een tweede pijl door ons brein laten afschieten.

Hanson haalt een verhaal aan van een oude indiaanse vrouw die zegt dat ze twee wolven in haar hart heeft. Een wolf van liefde en een wolf van haat. Ik vind ook dat een geniale gedachte. Hebben we niet allemaal gevoelens van haat en gevoelens van liefde? Door de wolf van liefde meer aandacht te geven en goed te voeden zal deze de baas worden in ons hart. Ook dat is mindful, want wat wij in het Engels c.q. in de westerse wereld mindful noemen is gebaseerd op een Aziatisch begrip dat ook als heartful kan worden vertaald. Misschien kunnen we letterlijk ons hart niet veranderen, maar onze hersenen wel. Door bewust en mindful te leven voeden wij ons figuurlijke hart op de juiste wijze.

Ik kan elk mens aanbevelen het boek van Rick Hanson te lezen.

 

Boeddha’s Brein; Hoe mindfulness je hersens en je leven kan veranderen. Auteur: Rick Hanson PhD. Vijfde druk, 2014. Oorspronkelijke titel: Buddha’s Brain; The practical neuroscience of happiness, love and wisdom. Copyright in Nederland: Uitgeverij Ten Have.

Manager of adviseur

Het is mijn voortdurende innerlijke strijd: ben ik (interim-)manager of ben ik adviseur? Ik heb na enkele ambtelijke rollen bij gemeenten en waterschappen ruim 12 jaar voor adviesbureau BMC gewerkt en sinds een jaar doe ik het zelfstandig – werken als interim-manager … of als adviseur.

Bij BMC kwam ik in 2000 binnen als adviseur; mijn eerste grote opdracht was ICT manager en daarnaast leidde ik een onderzoek. En ja, men wist me ook wel te vinden om ergens een mening over te hebben of over te adviseren. Begin 2003 kreeg ik een rol als crisis-manager; snel de situatie onderzoeken, adviseren over wat te doen, besluiten nemen en verantwoordelijkheid nemen. Jeetje, was ik dan alles ineen? Het leidde ertoe dat ik bij die organisatie meer dan drie jaar volledig als manager bleef werken, weliswaar in verschillende rollen. Toen ik in 2007 de interne overstap maakte naar een groep die zich vooral op de regio’s en op interim-management zou richten dacht ik dat ik de snelweg van het management was opgereden, met weinig afslagen naar advieswerk. Tsja, vanaf die tijd heb ik enkele jaren prachtig werk gedaan … als adviseur.

Manager of adviseur, maakt het wat uit? Wel wat betreft de opvatting en invulling van de taak. Als manager doe je vaak dingen die een adviseur niet in zijn hoofd moet halen. Als adviseur kun je soms dingen roepen die een manager niet in zijn hoofd moet halen. Maar beide vragen om kennis en vaardigheden die wel heel veel op elkaar lijken; je moet het alleen bewust inzetten. Dat maakt het spannend en een uitdagende combinatie. Ik heb nu anderhalf jaar als manager gefungeerd, morgen de start van een aanvullende opdracht als adviseur bij de provincie Overijssel. Twee opdrachten, twee rollen, twee maal genieten.

Zeg maar gewoon Albert, manager, adviseur en een beetje onderzoeker!

Verplicht naar 100.000+ gemeenten

Annemarie Jorritsma (burgemeester van Almere en voorzitter van de VNG) is laaiend op de minister. Volgens Binnenlands Bestuur fulmineert ze zelfs, wat dat ook moge wezen. De PvdA burgemeester van Noordenveld is ook laaiend. Of hij ook fulmineert weet ik niet, maar in elk geval overweegt hij het lidmaatschap van de PvdA op te zeggen. Maar is dat dan zo erg als er alleen maar gemeenten van meer dan 100.000 inwoners zijn? En is het dan zo erg dat al die kleine en die middelgrote gemeenten verdwijnen? Er is veel voor te zeggen om alleen maar krachtige grote gemeenten te hebben, omdat er heel veel van gemeenten wordt gevraagd. De komende tijd zal dat alleen nog maar toenemen. Was het overigens mevrouw Jorritsma niet die met haar commissie in 2005 vond dat de gemeente dé ingang voor dé overheid moest zijn? Zij is dus mede debet aan het feit dat gemeenten steeds meer taken krijgen, die ze nu kennelijk niet aan kunnen.

Hier gaat het wat mij betreft echter niet om. Waar het wel om gaat is dat je goed moet weten wat je met een gemeente wilt en hoe je die lagere overheid als burger moet zien. Ik ben ervan overtuigd dat burgers steeds meer vervreemden van hun lokale politiek als de gemeente steeds groter wordt. Nee, voor een Amsterdammer maakt het niet uit, voor een Groninger of Eindhovenaar ook niet; die voelen zich betrokken bij hun grote stad en dat zal niet veranderen. Maar wat te denken van de man in Roden; het zijn van een Noordenvelder is al erg genoeg. Straks is hij misschien een Noord-Drent. Tsja, dan kan het lokale bestuur je weinig schelen. En ik zelf? Hardenberger voel ik me wel, maar straks word ik misschien een Vechtdaller. Ik vind Dalfsen een mooie plaats, maar ik heb, althans op dit moment, niet veel gevoel bij de vraag of 35 kilometer verderop wel of geen buurthuis komt. Geen gevoel meer hebben bij je eigen gemeente is niet goed. Die onvermijdelijke vervreemding van je eigen gemeente vind ik wel zorgelijk. Dat vind ik erger dan dat een gemeente al zijn taken niet helemaal zelf kan doen. Daar zijn ook samenwerkingsverbanden voor te bedenken. Vind je het niet belangrijk dat een gemeente de eerste overheid is die dicht bij de burger staat, dan is ook de vervreemding ervan minder belangrijk. Maar zou je dan niet beter het hele fenomeen gemeente kunnen afschaffen? Ik ben daar nog niet aan toe. Ik fulmineer niet, maar het verplicht moeten opschalen naar gemeenten met meer dan 100.000 inwoners vind ik een slechte zaak. Vrijwillig fuseren is prima, maar laat een gemeente dicht bij de burger, ook al telt die gemeente maar 50.000 mensen.

Ondernemer!

Enkele weken geleden ben ik gestart met een eigen bedrijf. En vanaf vandaag gaat het echte werk beginnen. Na 12 jaar te hebben gewerkt vanuit een groot adviesbureau doe ik het vanaf nu geheel zelfstandig. Vanuit Van Nuil Management & Organisatie werk ik hoofdzakelijk als manager, organisatieadviseur en onderzoeker. Ik kan nu mijn ideeën, kennis en ervaring gebruiken op een wijze die ik helemaal zelf wil. Maar geen vaste inkomsten meer, ik moet nu zelf opdrachten zien te krijgen. Dat is mooi, dat is lastig, dat is spannend. Ik heb er zin in!